چگونه زعفران اصل را از تقلبی تشخیص دهیم؟

در میان ادویه‌ها و طعم دهنده‌های غذا، زعفران (Saffron) گرانترین ادویه‌ دنیا است.  یکی از مهمترین دغدغه­ های خریداران زعفران، تشخیص زعفران اصل از تقلبی می باشد. در این مقاله شما را با روش­ های مختلف شناخت زعفران اصل آشنا و به شما کمک می­کنیم از خرید خود لذت ببرید.

زعفران تقلبی

متقلبین و سودجویان، از دو روش برای تقلب در زعفران استفاده می کنند:

افزایش وزن زعفران

اما متقلّبان برای سنگین کردن زعفران چه کارهایی انجام می­ دهند؟ برای این کار از آب نمک، آب قند، نوشابه و از انواع روغن­ ها استفاده می کنند.

افزودن ناخالصی

یکی از تقلبات شایع در بازار مخلوط کردن زعفران، با گوشت گاو خشک و ریش شده است که بسیار هم متداول بوده و با چشم غیرمسلح قابل تشخیص نیست. گاهی مشاهده می­ شود ساقه‌های سفید زعفران، کاکل ذرت خشک شده و یا گیاهان دیگر را با رنگ فرش قرمز کرده و همراه با زعفران اصل وارد بازار می کنند.

اغلب اوقات تقلب زمانی انجام می‌شود که زعفران به صورت پودر باشد. چرا که می توان با افزودن مواد خارجی حجم آن را افزایش داد. مثلا پودر زعفران ممکن است با ادویه های مشابه مانند زرد چوبه مخلوط گردد.

زعفران اصل

تمایز زعفران اصل از زعفران تقلبی مستلزم مشاهده دقیق و آگاهی از ویژگی‌های این ادویه گرانبها است. با اطلاع و بررسی ویژگی­های ذاتی زعفران مانند رنگ، عطر، طعم و ... می‌توانید با اطمینان زعفران اصل را شناسایی کنید و بخرید فریب محصولات تقلبی را نخورید.

روش های تشخیص زعفران اصل در خانه

تشخیص زعفران اصل با کمک ویژگی‌های ظاهری

کلاله‌های زعفران در قسمت بالا به شکل شیپور و در پایین باریک‌تر هستند و همچنین کلاله‌های زعفران اصل براق نیستند.

آزمایش طعم زعفران

زعفران اصل و ارگانیک طعم تلخ ملایمی دارد. برای بررسی طعم زعفران، یکی از رشته‌های زعفران را روی زبان خود قرار دادید. بعد از چند ثانیه طعم آن آزاد شده و شما تلخی ملایمی را در دهان خود احساس می‌کنید. اگر طعم شیرینی درون دهان خود احساس کردید، قطعاً این زعفران تقلبی است. گاهی افراد سودجو برای افزایش وزن زعفران، آن را به عسل یا شکر آغشته می‌کنند. حتی ممکن است زعفران تقلبی شور یا حتی ترش باشد یا مزه خاصی نداشته باشد.

آزمایش عطر زعفران

زعفران اصل بو و عطر بسیار متمایزی دارد. در صورتی که زعفران تقلبی تقریبا هیچ عطر و طعمی ندارد، بسیاری از زعفران شناسان خبره بر این باورند که زعفران بوی شیرینی دارد. زعفرانی که تقلبی باشد حتما باید بسته بندی آن را باز کرد و عمیق آن را بو کرد تا متوجه عطر زعفران شد، اما زعفران اصل حتی اگر داخل بسته بندی باشد نیز عطر مخصوص به خود را دارد.

تشخیص رنگ زعفران اصل با آب سرد

چند رشته زعفران را درون لیوان آب سرد بریزید، حال برای تشخیص اصل یا تقلبی بودن زعفران بایستی به سه نکته توجه کنید: 1-زعفران اصل سرعت رنگ دهی کندتری دارد و حداقل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد تا کاملا آب را رنگی کند؛ اما اگر زعفران به سرعت رنگ پس داد، قطعاً تقلبی است. 2- زمانی که کلاله‌های زعفران اصل را از آب بیرون بیاورید، مشاهده خواهید کرد که رنگ اصلی خود کلاله‌ها چندان تغییری نکرده است. ولی در زعفران تقلبی بعد از بیرون آوردن آنها از آب، مشاهده می‌کنید که رنگ کلاله‌ها کاملاً از بین رفته و به رنگ سفید در آمده است. 3- رنگ زعفران اصل در آب به رنگ زرد مایل به نارنجی و قرمز و البته شفاف در می‌آید و اما رنگ قرمز تند در آب نشان تقلبی بودن زعفران است.

تشخیص زعفران اصل به کمک کاغذ

کمی از زعفران را روی کاغذ بریزید و با انگشتان خود فشار دهید. اگر لکه‌های چربی روی کاغذ باقی ماند، نشان می‌دهد که این زعفران تقلبی است و برای افزایش وزن، به آن روغن اضافه کرده ­اند؛ در حالیکه زعفران اصل در صورت له شدن بین کاغذ، به پودر تبدیل می‌شود.

تشخیص زعفران اصل با جوش شیرین

مقداری جوش شیرین را در  آب حل کنید، سپس کمی زعفران به محلول اضافه کنید. درصورتی که زعفران اصل باشد، ترکیب آب و جوش شیرین به رنگ زرد در می‌آید، ولی اگر زعفران تقلبی باشد محلول به رنگ قرمز کم رنگ تغییر می‌کند.

تشخیص زعفران اصل با بنزین

مقدار کمی از زعفرانی را که خریداری نموده­ اید در بنزین بریزید. زعفران اصل در بنزین حل نمی‌شود و رنگ آن را تغییر نمی­ دهد.

تشخیص زعفران اصل با کمک گاز شهری

ساده ترین راه تشخیص زعفران اصل از تقلبی استفاده از گاز شهری می باشد. اگر چند رشته از زعفران را بر روی گاز شهری بگیرید و رنگ آن بنفش یا نارنجی رنگ شد زعفران شما اصل است و اگر رنگ رشته ی زعفران روی شعله زرد شد زعفران تقلبی است.

روش ­های تشخیص زعفران اصل برای خریداران عمده

بهترین روش تشخیص زعفران اصل در حجم های زیاد بخصوص برای توزیع کنندگان عمده و تجار، استفاده از برگه آزمایش می باشد. این روش بهترین و معتبرترین روش برای تشخیص زعفران اصل از تقلبی می باشد که توسط آزمایشگاه های معتبر و با تکیه بر آزمون های فیزیکی و شیمیایی انجام می شود و مطابق بر استاندارد ملی از درجه ممتاز تا درجه 4 تقسیم بندی می شود.

دکتر الهه مجیدنیا